Το χειροποίητο έχει συνδεθεί με μια πιο βιώσιμη μορφή κατανάλωσης, κυρίως επειδή βρίσκεται στον αντίποδα της μαζικής παραγωγής. Όμως ο τρόπος κατασκευής από μόνος του δεν αρκεί για να χαρακτηρίσει ένα αντικείμενο βιώσιμο. Το πραγματικό περιβαλλοντικό του αποτύπωμα εξαρτάται από τις πρώτες ύλες, την ενέργεια που απαιτήθηκε για την κατασκευή του, τις μεταφορές και κυρίως από το πόσο καιρό θα παραμείνει σε χρήση.
Πότε το χειροποίητο έχει πραγματικό περιβαλλοντικό πλεονέκτημα
Η χειροποίητη κατασκευή αντικειμενικά ευνοεί ορισμένες πρακτικές που περιορίζουν την κατανάλωση πόρων.
Συχνά αξιοποιεί ό,τι υπάρχει ήδηΕπισκευάζεται ευκολότερα. Η απλή κατασκευή και τα υλικά που επιδέχονται συντήρηση - επισκευή, κάτι που συμβαίνει συχνότερα σε ένα χειροποίητο από ένα προϊόν μαζικής παραγωγής, βοηθούν ένα αντικείμενο να παραμείνει περισσότερο χρόνο σε χρήση.
Τα πλεονεκτήματα όμως αυτά δεν αφορούν το σύνολο των χειροποίητων προϊόντων, αλλά εκείνα που κατασκευάστηκαν με συγκεκριμένες επιλογές κατά τη διαδικασία παραγωγής.
Πότε μια χειροποίητη κατασκευή δεν είναι τόσο «πράσινη»
Και η κατασκευή ενός χειροποίητου αντικειμένου μπορεί να απαιτεί πολλές καινούργιες πρώτες ύλες, μεγάλη κατανάλωση ενέργειας ή υλικά δύσκολα στην ανακύκλωση, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα προϊόντα μαζικής παραγωγής.
Παράδειγμα, ένα χειροποίητο διακοσμητικό από ξύλο ή ύφασμα. Αν κατασκευάζεται από καινούργιες πρώτες ύλες, η περιβαλλοντική του επιβάρυνση εξαρτάται από την προέλευση και την επεξεργασία τους. Ένα ξύλινο αντικείμενο από επαναχρησιμοποιημένη ή υπεύθυνα προερχόμενη ξυλεία και ένα αντίστοιχο από ξύλο αμφίβολης προέλευσης είναι και τα δύο χειροποίητα, αλλά δεν έχουν το ίδιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Αντίστοιχα, ένα διακοσμητικό από ύφασμα που αξιοποιεί παλιό ή περισσευούμενο υλικό διαφέρει ουσιαστικά από ένα που απαιτεί την παραγωγή και αγορά καινούργιου υφάσματος.
Περισσότερο μετρά η διάρκεια ζωής παρά η ετικέτα
Η μεγαλύτερη αξία ενός χειροποίητου προϊόντος βρίσκεται συχνά και έξω από τα χαρακτηριστικά που μετριούνται εύκολα. Ένα ρούχο, ένα ζευγάρι παπούτσια, ένα χαλί ή μια τσάντα που έχουν κατασκευαστεί χειροποίητα και σε μικρή κλίμακα συνήθως αντιμετωπίζονται διαφορετικά από ένα αντίστοιχο προϊόν μαζικής παραγωγής.
Η γνώση του δημιουργού, η ιδιαίτερη κατασκευή και οι μικρές διαφοροποιήσεις από κομμάτι σε κομμάτι τού προσδίδουν μια πιο προσωπική αξία. Αυτό συχνά επηρεάζει και τη συμπεριφορά του αγοραστή: ένα προϊόν που έχει επιλεγεί πιο συνειδητά είναι πιθανότερο να διατηρηθεί και να μη θεωρηθεί εύκολα αναλώσιμο.
Υπάρχει όμως και εδώ μια σημαντική διάκριση. Η αγορά χειροποίητων προϊόντων δεν γίνεται περισσότερο βιώσιμη όταν απλώς επειδή αντικαθιστούμε τη μαζική κατανάλωση με εξίσου συχνές αγορές από μικρούς δημιουργούς. Αν αποκτούμε περισσότερα πράγματα από όσα πραγματικά χρειαζόμαστε, η ένδειξη «χειροποίητο» δεν αλλάζει τη βασική λογική της υπερκατανάλωσης.
Έτσι, η ουσιαστική διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στο τι αγοράζουμε αλλά και στο πώς αγοράζουμε. Το χειροποίητο έχει μεγαλύτερη αξία ως βιώσιμη επιλογή όταν αποτελεί μια πιο συνειδητή και λιγότερο αναλώσιμη μορφή κατανάλωσης, όχι απλώς μια διαφορετική κατηγορία προϊόντων. Ένα χειροποίητο αντικείμενο έχει ουσιαστικό περιβαλλοντικό πλεονέκτημα κυρίως όταν, εκτός από τον τρόπο παραγωγής του, διαθέτει χαρακτηριστικά που επιτρέπουν να χρησιμοποιηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ένα αντίστοιχο μη χειροποίητο.
Διαβάστε επίσης:
Γιατί οι παλιοί κήποι διέθεταν μια ιδιαίτερη γοητεία
SHARE
soulouposeto
