Επειδή ...ου γαρ έρχεται μόνον
Οι ανάγκες μας αλλάζουν με τον χρόνο και μαζί τους αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε το σπίτι. Επιλογές που σήμερα δεν δημιουργούν ιδιαίτερες δυσκολίες είναι πιθανό με το πέρασμα των χρόνων να περιορίσουν σημαντικά την άνεση και τη λειτουργικότητά του.
Φυσικά, το ζητούμενο δεν είναι να σχεδιάζουμε ένα σπίτι εξ΄ ολοκλήρου με βάση τη χρήση του σε μια συγκεκριμένη ηλικία, ούτε μπορούμε να προβλέψουμε κάθε πιθανή μελλοντική ανάγκη για αλλαγές. Είναι όμως σημαντικό, όταν υπάρχει η δυνατότητα, να αποφεύγουμε επιλογές που γνωρίζουμε εξαρχής ότι αργότερα θα είναι πολύ δυσκολότερο να μας εξυπηρετούν.
Αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά
Τα πιο προβληματικά στοιχεία συνήθως αφορούν βασικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του σπιτιού, που η αλλαγή τους αργότερα είναι δύσκολη ή ακόμη και ανέφικτη.
Ο αριθμός των επιπέδων, οι σκάλες, οι διαστάσεις ενός ανελκυστήρα, το πλάτος των θυρών και των περασμάτων ή οι υψομετρικές διαφορές ανάμεσα στους χώρους καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από τον αρχικό σχεδιασμό.
Ένα σπίτι δύο ή περισσότερων επιπέδων, για παράδειγμα, εξαρτά μεγάλο μέρος της καθημερινής λειτουργίας του από τη χρήση της σκάλας. Όταν υπάρχει δυνατότητα επιλογής, η ανάπτυξη των βασικών χώρων σε ένα επίπεδο εξασφαλίζει ευκολότερη μετακίνηση σε βάθος χρόνου. Όταν όμως η σκάλα δεν μπορεί να αποφευχθεί, σημασία έχει και ο σχεδιασμός της. Επαρκές πλάτος, άνετο βάθος πατήματος, ομοιόμορφα σκαλοπάτια, μικρή κλίση και ύπαρξη κουπαστής, κάνουν τη χρήση της ευκολότερη και ασφαλέστερη.
Αντίστοιχη σημασία έχουν οι διαστάσεις των θυρών και των βασικών περασμάτων, αλλά και η αποφυγή μικρών σκαλοπατιών ή διαφορετικών υψομέτρων στο ίδιο επίπεδο.
Σε πολυώροφα κτίρια, ακόμη και η ύπαρξη ανελκυστήρα δεν λύνει απαραίτητα το ζήτημα, αν οι διαστάσεις του είναι περιορισμένες.
Πρόκειται για στοιχεία του σπιτιού που αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμο να συνυπολογίζονται από την αρχή, αφού αργότερα οι δυνατότητες παρέμβασης είναι συνήθως περιορισμένες.
Εσωτερική διαμόρφωση
Η λειτουργικότητα ενός χώρου δεν εξαρτάται μόνο από τα τετραγωνικά του αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο αυτά αξιοποιούνται. Η θέση και ο όγκος των επίπλων, το πλάτος των περασμάτων και η επιλογή των υλικών επηρεάζουν άμεσα το πόσο άνετα κινούμαστε μέσα στο σπίτι.
Ένα πολύ γεμάτο δωμάτιο, στενά περάσματα ανάμεσα στα έπιπλα ή ένα τραπέζι που αφήνει ελάχιστο χώρο γύρω του δυσκολεύουν την κίνηση χωρίς να προσφέρουν απαραίτητα κάτι στη λειτουργικότητα του χώρου. Η πιο ελεύθερη διάταξη των επίπλων, αντίθετα, αφήνει μεγαλύτερο περιθώριο κίνησης και προσαρμογής.
Ανάλογη προσοχή χρειάζονται τα δάπεδα. Πολύ ολισθηρές επιφάνειες, μικρά σκαλοπάτια ή περιττές αλλαγές επιπέδου δημιουργούν εμπόδια που είναι προτιμότερο να περιορίζονται όπου αυτό είναι δυνατό. Πρόκειται για επιλογές που βελτιώνουν έτσι κι αλλιώς την άνεση και την ασφάλεια μέσα στο σπίτι.
Κουζίνα
Στην κουζίνα, η σωστή οργάνωση έχει άμεση σχέση με την εργονομία. Το ύψος των αποθηκευτικών χώρων, η θέση και το ύψος των συσκευών και η διάταξη των βασικών επιφανειών εργασίας καθορίζουν πόση κίνηση και σωματική προσπάθεια απαιτούν ακόμη και οι πιο απλές καθημερινές εργασίες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ύψος στο οποίο αποθηκεύονται όσα χρησιμοποιούμε καθημερινά. Όταν μεγάλο μέρος τους βρίσκεται στα ψηλά ντουλάπια, η πρόσβαση απαιτεί συνεχές τέντωμα και γενικά η πρόσβαση δεν είναι άμεση. Μια διάταξη όπου τα σκεύη, τα τρόφιμα και τα βασικά αντικείμενα καθημερινής χρήσης βρίσκονται σε εύκολα προσβάσιμα σημεία είναι σαφώς πιο λειτουργική.
Αλλά και στα χαμηλά ντουλάπια ο τρόπος οργάνωσης επηρεάζει σημαντικά την ευκολία χρήσης. Τα βαθιά σταθερά ράφια απαιτούν περισσότερο σκύψιμο και δυσκολεύουν την πρόσβαση στο πίσω μέρος, ενώ τα συρτάρια και οι συρόμενοι μηχανισμοί επιτρέπουν να φτάνουμε ευκολότερα σε όλο το περιεχόμενό τους.
Αντίστοιχα, η σωστή θέση του φούρνου, του ψυγείου και των βασικών επιφανειών εργασίας περιορίζει τις περιττές μετακινήσεις και κινήσεις.
Μπάνιο
Στο μπάνιο, ακόμη και μικρές δυσκολίες στην κίνηση γίνονται μεγαλύτερο πρόβλημα λόγω της φύσης του χώρου. Οι βρεγμένες επιφάνειες, ο περιορισμένος συνήθως διαθέσιμος χώρος και ο τρόπος πρόσβασης στην μπανιέρα ή τη ντουζιέρα κάνουν ορισμένες επιλογές διαμόρφωσης ιδιαίτερα σημαντικές, ώστε η αρχική διαμόρφωση του μπάνιου να παραμείνει και μελλοντικά λειτουργική.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επιλογή ανάμεσα σε μπανιέρα και ντουζιέρα. Η χρήση της μπανιέρας προϋποθέτει την υπέρβαση του ύψους των πλευρικών τοιχωμάτων κατά την είσοδο και την έξοδο, ενώ μια ντουζιέρα χωρίς σκαλοπάτι προσφέρει σαφώς ευκολότερη πρόσβαση. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι η μπανιέρα πρέπει να αποκλείεται, αλλά ότι ειδικά στο βασικό ή μοναδικό μπάνιο του σπιτιού αξίζει να λαμβάνεται υπόψη και η μακροχρόνια λειτουργικότητα της επιλογής.
Εξίσου σημαντικό είναι το δάπεδο να έχει καλή αντιολισθητική συμπεριφορά, ιδιαίτερα στις επιφάνειες που βρέχονται, και να υπάρχει αρκετός ελεύθερος χώρος γύρω από τα βασικά είδη υγιεινής. Τα προϊόντα καθημερινής χρήσης είναι επίσης προτιμότερο να βρίσκονται σε σημεία που δεν απαιτούν συνεχές σκύψιμο ή τέντωμα, ενώ ο επαρκής φωτισμός ολοκληρώνει μια διαμόρφωση που κάνει το μπάνιο πιο άνετο και ασφαλές στην καθημερινή χρήση.
Ευκολία στη συντήρηση και τη φροντίδα
Η λειτουργικότητα ενός σπιτιού αφορά και τον χρόνο και την προσπάθεια που απαιτούνται για τη φροντίδα του. Πολλές ανοιχτές επιφάνειες και ράφια γεμάτα αντικείμενα, για παράδειγμα, σημαίνουν περισσότερα σημεία που χρειάζονται συχνό ξεσκόνισμα και καθάρισμα, ενώ η αποθήκευση σε κλειστά ντουλάπια περιορίζει σημαντικά αυτή την ανάγκη. Αντίστοιχα, υλικά και επιφάνειες που λεκιάζουν εύκολα, απαιτούν ειδικά προϊόντα ή τακτική συντήρηση μπορεί να είναι ιδιαίτερα όμορφα, αλλά περισσότερο απαιτητικά στην καθημερινή φροντίδα.
Η επιλογή ανθεκτικών και εύκολων στο καθάρισμα υλικών, επαρκούς κλειστής αποθήκευσης και γενικά ευέλικτων στοιχείων που παραμένουν εύκολα προσβάσιμα, μειώνει τις απαιτήσεις συντήρησης χωρίς να περιορίζει την αισθητική του χώρου.
Το ζητούμενο τελικά δεν είναι να σχεδιάσουμε ένα «ειδικό» σπίτι για κάποια μελλοντική ηλικία, αλλά ένα σπίτι στο οποίο οι βασικές λειτουργίες δεν απαιτούν περιττή σωματική προσπάθεια και η καθημερινή χρήση παραμένει όσο γίνεται πιο εύκολη. Και αυτό όχι φυσικά εις βάρος της αισθητικής. Με τα ίδια σύγχρονα υλικά και σχεδιαστικό ύφος, μπορούν να επιλεγούν λύσεις λειτουργικές που εξίσου θα εξυπηρετούν τις ανάγκες μας και σε βάθος χρόνου. Άλλωστε, όσα στοιχεία της διαμόρφωσης είναι πιθανό να αποδειχθούν μη εξυπηρετικά στο μέλλον, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι άλλα από εκείνα που και σήμερα, σε έναν βαθμό, μας δυσκολεύουν στην καθημερινότητα.
Διαβάστε επίσης:
Η κουνιστή πολυθρόνα της ...γιαγιάς στην σύγχρονη διακόσμηση
SHARE
soulouposeto
