Μια ανάρτηση που κυκλοφόρησε στα κοινωνικά δίκτυα άνοιξε ξανά μια πολύ σοβαρή συζήτηση: τι συμβαίνει με τις συνθήκες φύλαξης προϊόντων που παραμένουν για ώρες —ή και περισσότερο— σε μεταλλικές θυρίδες, courier points και σημεία παραλαβής, ιδίως μέσα στο καλοκαίρι;
Μέσω μεγάλων ηλεκτρονικών πλατφορμών και υπηρεσιών ταχυμεταφοράς διακινούνται καθημερινά χιλιάδες προϊόντα. Ανάμεσά τους βρίσκονται και προϊόντα που ο πολίτης έχει συνηθίσει να προμηθεύεται από το φαρμακείο: καλλυντικά, αντηλιακά, συμπληρώματα διατροφής, βιταμίνες, προβιοτικά, προϊόντα περιποίησης, διαγνωστικά αναλώσιμα και άλλα παραφαρμακευτικά είδη.
Το ερώτημα είναι απλό:
όταν ένα τέτοιο προϊόν βρίσκεται σε εξωτερική μεταλλική θυρίδα, κάτω από υψηλές θερμοκρασίες ή άμεση ηλιακή ακτινοβολία, ποιος γνωρίζει και ποιος εγγυάται ότι τηρήθηκαν οι κατάλληλες συνθήκες φύλαξης;
Δεν είναι όλα τα προϊόντα «απλά εμπορεύματα»
Πολλά προϊόντα φαρμακείου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ένα κοινό αντικείμενο που απλώς μεταφέρεται από το σημείο Α στο σημείο Β. Η ποιότητά τους μπορεί να επηρεαστεί από παράγοντες όπως:
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η εξωτερική θερμοκρασία μπορεί να είναι ήδη πολύ υψηλή και οι μεταλλικές επιφάνειες ή οι κλειστοί χώροι φύλαξης μπορεί να αναπτύσσουν ακόμη μεγαλύτερη θερμική επιβάρυνση.
Στο φαρμακείο υπάρχουν κανόνες, ευθύνη και έλεγχοςΣτο φυσικό φαρμακείο, τα προϊόντα παραλαμβάνονται, αποθηκεύονται και διατίθενται υπό την ευθύνη του φαρμακοποιού. Υπάρχει συγκεκριμένος χώρος φύλαξης, έλεγχος συνθηκών, ψυγείο όπου απαιτείται, γνώση των οδηγιών του κατασκευαστή και —κυρίως— επιστημονική ευθύνη απέναντι στον πολίτη.
Ο φαρμακοποιός δεν παραδίδει απλώς ένα κουτί. Ελέγχει, συμβουλεύει, εξηγεί και αναλαμβάνει ευθύνη για την ορθή διάθεση του προϊόντος. Αυτό είναι στοιχείο ασφάλειας, όχι πολυτέλεια.
Τι συμβαίνει όμως στις θυρίδες παραλαβής;Στα courier lockers και στα σημεία παραλαβής γεννώνται εύλογα ερωτήματα:
Καταγράφεται η θερμοκρασία μέσα στις θυρίδες; Υπάρχει μέγιστος χρόνος παραμονής για ευαίσθητα προϊόντα; Υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα σε ένα απλό αντικείμενο και ένα προϊόν που σχετίζεται με την υγεία, την επιδερμίδα ή τη διατροφή; Ποιος φέρει την ευθύνη αν το προϊόν εκτεθεί σε ακατάλληλες συνθήκες; Πώς ενημερώνεται ο καταναλωτής ότι το προϊόν που παρέλαβε διατηρήθηκε σωστά;Η ευκολία της παραλαβής δεν μπορεί να μπαίνει πάνω από την ασφάλεια του προϊόντος.
Ένα προϊόν που σχετίζεται με την υγεία ή την προστασία του δέρματος πρέπει να φτάνει στον πολίτη στην κατάσταση που προβλέπει ο κατασκευαστής του.
Ξεκάθαρη θέση για τα φάρμακα
Για τα φάρμακα, η θέση είναι απολύτως σαφής: στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται η διαδικτυακή πώληση φαρμάκων. Τα φάρμακα πρέπει να προμηθεύονται από τα νόμιμα λειτουργούντα φυσικά φαρμακεία, με την απαραίτητη επιστημονική καθοδήγηση και σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Η συζήτηση επομένως δεν αφορά το αν μπορούν ή πρέπει να διακινούνται φάρμακα μέσω lockers. Δεν μπορούν. Αφορά όμως το ευρύτερο ζήτημα της ανεξέλεγκτης ή μη επαρκώς τεκμηριωμένης διακίνησης προϊόντων φαρμακείου και παραφαρμακευτικών προϊόντων μέσω μη φυσικών σημείων παραλαβής.
Και το κόστος; Είναι μόνο η τιμή που πληρώνουμε;Συχνά η επιλογή ενός ηλεκτρονικού καναλιού αγοράς γίνεται με βασικό κριτήριο την τιμή. Ο καταναλωτής αναζητά το φθηνότερο προϊόν, τη γρήγορη αποστολή και την εύκολη παραλαβή. Όμως στα προϊόντα φαρμακείου και στα παραφαρμακευτικά προϊόντα το κόστος δεν πρέπει να υπολογίζεται μόνο με βάση το ποσό που εμφανίζεται στο καλάθι αγοράς.
Ως καταναλωτής, θα προτιμούσα να πληρώσω ένα προϊόν λίγο περισσότερο, γνωρίζοντας όμως ότι το παραλαμβάνω από ένα ασφαλές και υπεύθυνο σημείο, όπου τηρούνται οι κατάλληλες συνθήκες φύλαξης και όπου μπορώ να λάβω τη συμβουλή του επιστήμονα φαρμακοποιού, παρά να το παραλάβω από ένα απρόσωπο locker, χωρίς να γνωρίζω σε ποιες θερμοκρασίες παρέμεινε, για πόση ώρα και υπό ποιες συνθήκες.
Η πραγματική αξία ενός προϊόντος δεν είναι μόνο η χαμηλότερη τιμή.
Είναι και η βεβαιότητα ότι το προϊόν φυλάχθηκε σωστά, παραδόθηκε υπεύθυνα και συνοδεύτηκε από την κατάλληλη επιστημονική καθοδήγηση.
Η συμβουλή του φαρμακοποιού, η σωστή ενημέρωση, η αξιολόγηση των αναγκών του κάθε ανθρώπου και η ασφάλεια στη διάθεση του προϊόντος δεν είναι «έξτρα κόστος». Είναι μέρος της φροντίδας που πρέπει να συνοδεύει κάθε προϊόν που σχετίζεται με την υγεία, την πρόληψη, την περιποίηση και την προστασία του πολίτη.
Τι ζητάμε ως φαρμακοποιοίΩς φαρμακοποιοί, επιθυμία μας είναι τα προϊόντα αυτά να διακινούνται και να διατίθενται κυρίως μέσα από το φυσικό σημείο πώλησης, εκεί όπου τηρούνται οι κανόνες ορθής φύλαξης, μεταφοράς, διακίνησης και πώλησης.
Το φθηνότερο ή το ευκολότερο δεν είναι πάντα το ασφαλέστεροΗ τεχνολογία και οι υπηρεσίες ταχυμεταφοράς μπορούν να προσφέρουν ευκολία. Όμως όταν μιλάμε για προϊόντα που σχετίζονται με την υγεία, την πρόληψη, την περιποίηση ή την προστασία του ανθρώπου, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην τιμή, στην ταχύτητα παράδοσης ή στην ευκολία παραλαβής.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν ένα προϊόν αγοράστηκε φθηνότερα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι: παραλαμβάνει ο πολίτης ένα προϊόν που διατηρήθηκε σωστά μέχρι την τελευταία στιγμή και έχει στη διάθεσή του την επιστημονική συμβουλή που χρειάζεται;
Η επιστροφή του παραφαρμακευτικού προϊόντος στο φυσικό σημείο πώλησης δεν είναι συντεχνιακό αίτημα.
Είναι ζήτημα ποιότητας, ασφάλειας, υπευθυνότητας και προστασίας του καταναλωτή.
Το φαρμακείο της γειτονιάς δεν είναι απλώς ένα ακόμη κανάλι πώλησης. Είναι ο χώρος όπου το προϊόν συνοδεύεται από γνώση, ευθύνη και έλεγχο. Και αυτό, ειδικά το καλοκαίρι, έχει μεγαλύτερη αξία από ποτέ.
Πηγές – Ενδεικτικές αναφορές ΕΟΦ – Προειδοποίηση για παράνομα φάρμακα και διαδικτυακή πώληση φαρμάκων EMA – Guideline on declaration of storage conditions Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Good Distribution Practice of medicinal products for human use FDA – Οδηγίες φύλαξης αντηλιακών προϊόντωνfarmakopoioi
