Με αφορμή πρόσφατο δημοσίευμα του Pharmazeutische Zeitung για τη νέα διαδικτυακή φαρμακευτική πλατφόρμα της dm, αναδεικνύεται ένα ζήτημα που οι φαρμακοποιοί γνωρίζουμε πολύ καλά: η πώληση φαρμάκων από απόσταση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη ζωντανή, εξατομικευμένη φαρμακευτική συμβουλή.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, σε δοκιμαστική παραγγελία συνδυασμού ιβουπροφαίνης και ASS 100 αναγνωρίστηκε πιθανή αλληλεπίδραση, αλλά αντί ουσιαστικής καθοδήγησης δόθηκε γενική σύσταση να απευθυνθεί ο ασθενής σε «γιατρό ή φαρμακοποιό».
Αξίζει εδώ να δούμε και ποιος βρίσκεται πίσω από αυτή την εξέλιξη. Η dm (dm-drogerie markt) είναι μία από τις...
.... μεγαλύτερες αλυσίδες drugstore στην Ευρώπη, με έδρα τη Γερμανία και παρουσία σε πολλές χώρες. Παραδοσιακά δραστηριοποιείται σε καλλυντικά, προϊόντα προσωπικής φροντίδας και παραφαρμακευτικά είδη. Τα τελευταία χρόνια, αξιοποιώντας το ηλεκτρονικό εμπόριο και τη συνεργασία με αδειοδοτημένες φαρμακευτικές δομές, έχει επεκταθεί και στη διάθεση μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (OTC) μέσω διαδικτύου.
Στην πράξη, λειτουργεί ως πλατφόρμα που επιτρέπει στον καταναλωτή να προσθέτει φαρμακευτικά σκευάσματα στο ίδιο «καλάθι» με καταναλωτικά προϊόντα, μεταφέροντας το φάρμακο από τον χώρο της υγειονομικής πράξης στον χώρο της λιανικής ευκολίας. Εδώ ανακύπτει το κρίσιμο ερώτημα: μπορεί ένα τέτοιο μοντέλο να διασφαλίσει το επίπεδο φαρμακευτικής φροντίδας που απαιτείται;
Για δεκαετίες, δίπλα σε κάθε φαρμακευτικό σκεύασμα υπάρχει η αυτονόητη φράση: «για περισσότερες συμβουλές ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας». Στην εποχή όμως του διαδικτυακού “καλαθιού”, η φράση αυτή μοιάζει να αδειάζει από περιεχόμενο. Διότι η συμβουλή δεν είναι τυπική υποσημείωση. Είναι πράξη ευθύνης, είναι αξιολόγηση του ασθενούς, είναι έλεγχος για αλληλεπιδράσεις, αντενδείξεις, σωστή δοσολογία, χρονική απόσταση χορήγησης και ασφαλή χρήση.
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η ταυτόχρονη λήψη ιβουπροφαίνης και ακετυλοσαλικυλικού οξέος χαμηλής δόσης απαιτεί σωστή καθοδήγηση, καθώς χρειάζεται χρονική απόσταση ώστε να μην επηρεάζεται η αντιαιμοπεταλιακή δράση του δεύτερου. Το ερώτημα είναι απλό: ποιος θα το εξηγήσει αυτό στον πολίτη τη στιγμή της αγοράς, όταν επιλέγει το διαδικτυακό κανάλι;
Το ίδιο δημοσίευμα σημειώνει ακόμη ότι η εξυπηρέτηση πελατών της πλατφόρμας είναι διαθέσιμη μόνο Δευτέρα έως Παρασκευή, από 9:00 έως 14:00. Αυτό από μόνο του δείχνει τα όρια της “ψηφιακής συμβουλής” σε ένα αντικείμενο όπου οι απορίες, οι κίνδυνοι και οι ανάγκες του ασθενούς δεν εμφανίζονται μόνο σε ωράριο γραφείου.
Ως φαρμακοποιοί, οφείλουμε να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου. Ακόμη και όταν πρόκειται για μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, η αλόγιστη ή ασυντόνιστη χρήση τους μπορεί να επιφέρει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία των πολιτών. Το φάρμακο δεν είναι απλό καταναλωτικό αγαθό. Δεν είναι ένα ακόμη προϊόν ραφιού. Χρειάζεται επιστημονική εποπτεία και ανθρώπινη παρέμβαση.
Η φυσική παρουσία του φαρμακοποιού στο φαρμακείο της γειτονιάς δεν είναι «παλιά συνήθεια». Είναι κρίσιμος κρίκος δημόσιας υγείας. Εκεί όπου ο πολίτης θα πει τι άλλο παίρνει, τι συμπτώματα έχει, τι φοβάται, τι δεν κατάλαβε. Εκεί όπου η συμβουλή δίνεται άμεσα, υπεύθυνα και εξατομικευμένα — όχι ως αυτόματο μήνυμα, ούτε ως παραπομπή αλλού.
Το φάρμακο χρειάζεται φαρμακοποιό.
Και ο ασθενής χρειάζεται πραγματική συμβουλή, όχι απλώς ένα κουμπί “αγορά”.
Farmakopoioi
