Μια σημαντική θεσμική επιτυχία για το ελληνικό φαρμακείο καταγράφεται με την σημερινή υπερψήφιση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Υγείας, καθώς δύο κρίσιμα ζητήματα που απασχολούσαν τον κλάδο βρίσκουν πλέον σαφή νομοθετική απάντηση.
Υπερψηφίστηκε λοιπόν σήμερα το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας με τίτλο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας - Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες - Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξεις», το οποίο περιλαμβάνει σημαντικές ρυθμίσεις που αφορούν άμεσα και έμμεσα τα φαρμακεία.
Ανάμεσα στις διατάξεις που ξεχωρίζουν για τον κλάδο είναι δύο ιδιαίτερα σημαντικές παρεμβάσεις:
Πρόκειται για μια καθαρή θεσμική επιτυχία του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου και της διοίκησης του Προέδρου κ. Απόστολου Βαλτά, καθώς οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις απαντούν σε πάγια αιτήματα και προβληματισμούς του κλάδου.
1. Το 33% στο ιδιοκτησιακό: τι ίσχυε μέχρι σήμερα
Μέχρι σήμερα το ποσοστό 33% ήταν ήδη γνωστό στο φαρμακευτικό ιδιοκτησιακό καθεστώς, αλλά αφορούσε ξεκάθαρα κυρίως την περίπτωση όπου η άδεια ίδρυσης φαρμακείου είχε χορηγηθεί σε ιδιώτη μη φαρμακοποιό.
Σύμφωνα με το Π.Δ. 64/2018, όταν άδεια ίδρυσης φαρμακείου δίνεται σε ιδιώτη μη φαρμακοποιό, το φαρμακείο λειτουργεί υποχρεωτικά μέσω Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ). Στην εταιρική σύνθεση αυτής της ΕΠΕ συμμετέχει υποχρεωτικά ως εταίρος ο υπεύθυνος φαρμακοποιός, με ποσοστό τουλάχιστον 33% στο κεφάλαιο, στα κέρδη και στις ζημίες της εταιρείας.
Η προϋπόθεση αυτή έπρεπε να ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του φαρμακείου και σε κάθε περίπτωση μεταβίβασης εταιρικών ποσοστών.
2. Πού υπήρχε το «κενό»Το σημαντικό σημείο βρίσκεται στις περιπτώσεις όπου η άδεια ίδρυσης φαρμακείου είχε χορηγηθεί σε φαρμακοποιό και το φαρμακείο δεν λειτουργούσε ως ατομική επιχείρηση, αλλά μέσω εμπορικής εταιρείας.
Το ισχύον πλαίσιο προέβλεπε ότι τα φαρμακεία με άδεια σε φαρμακοποιό μπορούσαν να λειτουργούν είτε ως ατομικές επιχειρήσεις είτε ως εμπορικές εταιρείες οποιασδήποτε μορφής, πλην Ανώνυμης Εταιρείας.
Ωστόσο, σε αυτή την κατηγορία δεν υπήρχε μέχρι σήμερα αντίστοιχη ρητή πρόβλεψη που να λέει ότι ο αδειούχος φαρμακοποιός πρέπει υποχρεωτικά να διατηρεί τουλάχιστον 33% στην εταιρεία.
Με απλά λόγια: Το 33% ίσχυε καθαρά για το μοντέλο «ιδιώτης μη φαρμακοποιός + υπεύθυνος φαρμακοποιός». Τώρα κατοχυρώνεται ρητά και για τα εταιρικά σχήματα στα οποία η άδεια έχει χορηγηθεί σε φαρμακοποιό.
3. Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο
Με το νέο άρθρο 33 προστίθεται ρητά ότι στα φαρμακεία που λειτουργούν ως εμπορικές εταιρείες της περ. β΄ της παρ. 5 του άρθρου 2 του Π.Δ. 64/2018, δηλαδή στα φαρμακεία όπου η άδεια έχει χορηγηθεί σε φαρμακοποιό, ο φαρμακοποιός στον οποίο έχει χορηγηθεί η άδεια ίδρυσης μετέχει υποχρεωτικά ως εταίρος με ποσοστό τουλάχιστον 33% στο κεφάλαιο, τα κέρδη και τις ζημίες της εταιρείας.
Μέχρι σήμερα Με το νέο νομοσχέδιο Το 33% προβλεπόταν ρητά για τα φαρμακεία με άδεια σε μη φαρμακοποιό. Το 33% κατοχυρώνεται ρητά και για τις εταιρείες φαρμακείων με άδεια σε φαρμακοποιό. Στα εταιρικά σχήματα φαρμακοποιού δεν υπήρχε αντίστοιχη ρητή ελάχιστη συμμετοχή. Ο αδειούχος φαρμακοποιός πρέπει να έχει τουλάχιστον 33% στο κεφάλαιο, τα κέρδη και τις ζημίες. Υπήρχε περιθώριο δημιουργίας σχημάτων όπου ο φαρμακοποιός κρατούσε την άδεια, αλλά είχε περιορισμένη οικονομική συμμετοχή. Ενισχύεται θεσμικά η ουσιαστική συμμετοχή του αδειούχου φαρμακοποιού στην εταιρεία.Η ρύθμιση αυτή δεν αφορά τα απλά ατομικά φαρμακεία. Αφορά τα φαρμακεία που λειτουργούν μέσω εταιρικού σχήματος.
Η ουσία είναι ότι ο αδειούχος φαρμακοποιός δεν μπορεί πλέον να εμφανίζεται απλώς τυπικά ως κάτοχος της άδειας, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή στην εταιρεία εκμετάλλευσης του φαρμακείου.
4. Rebate 0,8%: τι ίσχυε μέχρι σήμεραΤο rebate 0,8% αφορά τα συνταγογραφούμενα φάρμακα αναφοράς μετά τη λήξη της περιόδου προστασίας, δηλαδή τα λεγόμενα off-patent φάρμακα αναφοράς.
Το ποσό αυτό υπολογιζόταν και επιβαλλόταν από τον ΕΟΠΥΥ κατά την εκκαθάριση των εκτελεσμένων συνταγών και συμψηφιζόταν με τις οφειλές του ΕΟΠΥΥ προς το φαρμακείο.
Με προηγούμενη νομοθετική παρέμβαση, και συγκεκριμένα με το άρθρο 39 του Ν. 5243/2025, είχαν ήδη προβλεφθεί δύο βασικές εξαιρέσεις από την επιβολή του rebate 0,8%.
Συγκεκριμένα, δεν επιβαλλόταν το φαρμακείο:
όταν ο ιατρός συνταγογραφούσε κάνοντας χρήση της εμπορικής ονομασίας του φαρμάκου, όταν ο ασθενής επέλεγε, πριν από την εκτέλεση της συνταγής, να λάβει φάρμακο αναφοράς μετά τη λήξη της περιόδου προστασίας.Όμως παρέμενε μια τελευταία υποπερίπτωση που δημιουργούσε πρόβλημα.
5. Ποια ήταν η τελευταία εκκρεμότητα στο 0,8%Υπήρχαν περιπτώσεις όπου είχε συνταγογραφηθεί off-patent φάρμακο αναφοράς, αλλά δεν κυκλοφορούσε άλλο φαρμακευτικό προϊόν ίδιας δραστικής ουσίας, ίδιας περιεκτικότητας και ίδιας φαρμακοτεχνικής μορφής.
Με απλά λόγια, ο φαρμακοποιός δεν είχε πραγματική εναλλακτική επιλογή. Δεν υπήρχε αντίστοιχο άλλο προϊόν που να μπορεί να χορηγηθεί αντί του φαρμάκου αναφοράς.
Το παράλογο ήταν προφανές: το φαρμακείο μπορούσε να επιβαρυνθεί με rebate 0,8% ακόμη και σε περίπτωση που δεν υπήρχε άλλο όμοιο φαρμακευτικό προϊόν για να επιλέξει ή να προτείνει.
6. Τι προβλέπει πλέον το νέο νομοσχέδιο για το rebate 0,8%
Με το νέο άρθρο 34 προστίθεται και τρίτη εξαίρεση. Συγκεκριμένα, το rebate 0,8% δεν επιβάλλεται πλέον ούτε όταν δεν κυκλοφορεί άλλο φαρμακευτικό προϊόν όμοιας δραστικής, περιεκτικότητας και φαρμακοτεχνικής μορφής με το φάρμακο αναφοράς που έχει συνταγογραφηθεί από τον ιατρό στον ασθενή.
Έτσι, καλύπτεται και η τελευταία υποπερίπτωση που είχε απομείνει από την προηγούμενη νομοθετική ρύθμιση.
Περίπτωση Επιβάλλεται rebate 0,8%; Ο γιατρός συνταγογραφεί με εμπορική ονομασία. Όχι Ο ασθενής επιλέγει πριν την εκτέλεση να λάβει φάρμακο αναφοράς. Όχι Δεν κυκλοφορεί άλλο όμοιο προϊόν ίδιας δραστικής, περιεκτικότητας και μορφής. ΌχιΆρα, παρότι νομοτεχνικά η βασική διάταξη του rebate παραμένει στο κείμενο του νόμου, με τις εξαιρέσεις που έχουν πλέον προστεθεί το 0,8% παύει ουσιαστικά να επιβαρύνει τα φαρμακεία στις πραγματικές περιπτώσεις εκτέλεσης συνταγών off-patent φαρμάκων αναφοράς.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς αποκαθιστά μια αδικία σε βάρος των φαρμακείων και κλείνει το τελευταίο κενό που είχε απομείνει από την προηγούμενη νομοθετική παρέμβαση.
Σημαντική διευκρίνιση για τους συναδέλφους: Το νέο κριτήριο αφορά το εάν κυκλοφορεί άλλο όμοιο φαρμακευτικό προϊόν ίδιας δραστικής, περιεκτικότητας και φαρμακοτεχνικής μορφής. Δεν πρέπει να συγχέεται απαραίτητα με μια απλή στιγμιαία έλλειψη σε συγκεκριμένη αποθήκη ή εταιρεία.
7. Άλλες διατάξεις που ενδιαφέρουν τα φαρμακεία
Πέρα από τα δύο κεντρικά ζητήματα του 33% και του rebate 0,8%, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και άλλες ρυθμίσεις που αφορούν την αλυσίδα του φαρμάκου και έμμεσα την καθημερινότητα των φαρμακείων.
α) Αυστηρές κυρώσεις για παράνομη συλλογή φαρμάκων με σκοπό την εξαγωγήΠροβλέπονται αυστηρές κυρώσεις για περιπτώσεις χονδρικής πώλησης ή αγοράς φαρμάκων από φαρμακεία από πρόσωπα που δεν διαθέτουν άδεια χονδρικής πώλησης, με σκοπό τη συλλογή τους προς εξαγωγή.
Τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν από 100.000 ευρώ έως 1.000.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση υποτροπής προβλέπονται και ποινικές κυρώσεις, καθώς και ανάκληση άδειας για πέντε έτη.
β) Έκτακτες εισαγωγές και ελλείψεις φαρμάκωνΕνισχύεται το πλαίσιο για τις έκτακτες εισαγωγές φαρμάκων από τον ΕΟΦ και προβλέπεται προτεραιοποίηση της διάθεσης αποθεμάτων έκτακτης εισαγωγής σε περιπτώσεις διακοπής κυκλοφορίας ή ελλειπτικής διάθεσης.
Αυτό δεν αλλάζει άμεσα την καθημερινή εκτέλεση των συνταγών στο φαρμακείο, αλλά μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση ελλείψεων και στη διαθεσιμότητα κρίσιμων φαρμάκων στην αγορά.
γ) Δωρεάν διάθεση φαρμάκων ΙΦΕΤ που παραμένουν βραδέως κινούμεναΦάρμακα που εισάγονται εκτάκτως από τον ΙΦΕΤ και χαρακτηρίζονται ως βραδέως κινούμενα για διάστημα άνω του ενός έτους, μπορούν να διανέμονται δωρεάν, σύμφωνα με τη σχετική διαδικασία.
δ) Υπεύθυνος φαρμακοποιός στους κατόχους άδειας χονδρικής πώλησηςΠροβλέπεται ότι οι κάτοχοι άδειας χονδρικής πώλησης φαρμάκων διαθέτουν υπεύθυνο φαρμακοποιό, απόφοιτο Τμήματος Φαρμακευτικής, με πλήρη απασχόληση.
ε) Σύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης και ειδικές θεραπείεςΤο νομοσχέδιο περιλαμβάνει και ρυθμίσεις για το Σύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης του ΕΟΠΥΥ και για ειδικές κατηγορίες φαρμάκων και θεραπειών. Οι ρυθμίσεις αυτές δεν αλλάζουν άμεσα τον τρόπο λειτουργίας των ιδιωτικών φαρμακείων, αλλά επηρεάζουν το ευρύτερο πλαίσιο πρόσβασης των ασθενών σε ειδικές θεραπείες.
ΣυμπέρασμαΤο νομοσχέδιο φέρνει δύο ουσιαστικές και θετικές παρεμβάσεις για τον κλάδο:
Θωρακίζει τον ρόλο του αδειούχου φαρμακοποιού στα εταιρικά σχήματα φαρμακείων, κατοχυρώνοντας ελάχιστη συμμετοχή 33%. Ολοκληρώνει την ουσιαστική απαλλαγή των φαρμακείων από το rebate 0,8% στα off-patent φάρμακα αναφοράς, καλύπτοντας και την τελευταία εκκρεμή υποπερίπτωση.Οι ρυθμίσεις αυτές αποτελούν μια σημαντική δικαίωση για τα φαρμακεία και μια ακόμη απόδειξη ότι η συστηματική θεσμική διεκδίκηση μπορεί να φέρει αποτέλεσμα.
Η εξέλιξη αυτή πιστώνεται στον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο και στη διοίκηση Βαλτά, που με επιμονή, τεκμηρίωση και συνεχείς παρεμβάσεις πέτυχαν δύο σημαντικές ρυθμίσεις με πραγματικό αντίκρισμα για το ελληνικό φαρμακείο.
Πηγές - Σύνδεσμοι Βουλή των Ελλήνων - Σελίδα νομοσχεδίου Κατατεθέν κείμενο νομοσχεδίου - Διατάξεις σχεδίου νόμου Π.Δ. 64/2018 - Ρυθμίσεις επαγγέλματος φαρμακοποιού - Ίδρυση φαρμακείου Άρθρο 39 Ν. 5243/2025 - Εξαιρέσεις από το rebate 0,8% ΠΦΣ - Επιστολή προς ΕΟΠΥΥ για την εφαρμογή των άρθρων 38 και 39 του Ν. 5243/2025
Επιμέλεια: Farmakopoioi
farmakopoioi
