Περισσότερη σκιά και λιγότερες σκληρές επιφάνειες
Σε μια σχολική αυλή η σκιά δεν είναι απλώς ένα ευχάριστο στοιχείο. Είναι βασική προϋπόθεση για να μπορεί ο εξωτερικός χώρος να χρησιμοποιείται με μεγαλύτερη άνεση.
Η φύτευση δέντρων μπορεί να δημιουργήσει φυσική σκιά, ενώ πέργκολες, στέγαστρα και άλλα σταθερά σκίαστρα μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, ιδιαίτερα στα σημεία όπου χρειάζεται άμεση προστασία. Εξίσου σημαντικό είναι να περιορίζονται, όπου αυτό είναι εφικτό, οι μεγάλες συνεχείς επιφάνειες από άσφαλτο και τσιμέντο και να αντικαθίστανται τμήματά τους με φυτεύσεις ή άλλες κατάλληλες επιφάνειες.
Δεν χρειάζεται όμως ολόκληρη η αυλή να μετατραπεί σε κήπο. Ακόμη και η στρατηγική τοποθέτηση δέντρων και φυτεύσεων σε σημεία όπου τα παιδιά παραμένουν περισσότερο μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται ο χώρος.
Η σημασία της σκίασης και της βλάστησης επιβεβαιώνεται και από έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας σε σχολικές αυλές του Βόλου. Η μελέτη έδειξε ότι οι συνθήκες θερμικής καταπόνησης στις υφιστάμενες αυλές ήταν ιδιαίτερα έντονες, ενώ η προσθήκη δέντρων και σκιάσεων και η αντικατάσταση τμημάτων των σκληρών επιφανειών με πράσινο μπορούσαν να βελτιώσουν σημαντικά το μικροκλίμα και τη θερμική επιβάρυνση του χώρου.
Η αυλή μπορεί να αποκτήσει διαφορετικές ζώνεςΜια μεγάλη ενιαία επιφάνεια σε σχολική αυλή δεν εξυπηρετεί απαραίτητα όλες τις δραστηριότητες με τον καλύτερο τρόπο. Η διαμόρφωση διαφορετικών ζωνών μπορεί να επιτρέψει στα παιδιά να χρησιμοποιούν τον ίδιο χώρο με διαφορετικούς τρόπους.
Ένα μεγαλύτερο ελεύθερο τμήμα μπορεί να παραμείνει διαθέσιμο για παιχνίδι και κίνηση, ενώ σε άλλα σημεία μπορούν να δημιουργηθούν περισσότερο προστατευμένοι χώροι με καθιστικά, δέντρα και φυτεύσεις. Μια μικρότερη και πιο ήσυχη περιοχή μπορεί να χρησιμοποιείται για παραμονή, συζήτηση ή δραστηριότητες που δεν απαιτούν μεγάλο ελεύθερο χώρο.
Με αυτόν τον τρόπο το πράσινο δεν αποτελεί απλώς προσθήκη στην αυλή, αλλά εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό της και συμβάλλει στη δημιουργία διαφορετικών συνθηκών χρήσης.
Φύτευση που έχει και εκπαιδευτικό χαρακτήραΈνα μέρος της βλάστησης μπορεί να έχει και έναν δεύτερο ρόλο, πέρα από τη σκίαση και τη βελτίωση του χώρου. Ένας μικρός σχολικός κήπος, αρωματικά φυτά, εποχικές καλλιέργειες ή ένα σημείο όπου τα παιδιά μπορούν να παρακολουθούν την ανάπτυξη των φυτών προσφέρουν δυνατότητες άμεσης επαφής με τη φύση.
Η φύτευση μπορεί έτσι να συνδεθεί με μαθήματα και δραστηριότητες χωρίς να χρειάζεται να δημιουργηθεί ένας μεγάλος οργανωμένος λαχανόκηπος. Ακόμη και μια μικρή περιοχή, εφόσον είναι προσβάσιμη και μπορεί να φροντίζεται από τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς, μπορεί να λειτουργήσει ως ένας ζωντανός χώρος παρατήρησης.
Παραδείγματα σχολικών αυλών που άλλαξαν
Υπάρχουν ήδη εφαρμογές που δείχνουν πώς μπορούν να συνδυαστούν όλα τα παραπάνω.
Στη Βαρκελώνη, 11 δημοτικά σχολεία μετατράπηκαν σε «κλιματικά καταφύγια», με παρεμβάσεις που περιλάμβαναν 74 νέα δέντρα, περίπου 2.213 τ.μ. νέων σκιασμένων χώρων, 26 σημεία νερού και αντικατάσταση περίπου 1.000 τ.μ. σκληρών επιφανειών με φυσικά στοιχεία. Οι παρεμβάσεις σχεδιάστηκαν διαφορετικά για κάθε σχολείο και περιλάμβαναν επίσης πέργκολες, καθιστικά, φυτεύσεις και χώρους πρασίνου.
Η αξιολόγηση έδειξε βελτίωση στην αντίληψη των μαθητών και των εκπαιδευτικών για το περιβάλλον της αυλής, τη θερμική άνεση και τις δυνατότητες παιχνιδιού και κοινωνικής αλληλεπίδρασης.
Ένα διαφορετικό παράδειγμα βρίσκεται στο 122nd Street Elementary School στο Los Angeles, όπου μια μεγάλη έκταση κυρίως ασφαλτοστρωμένης αυλής μετατράπηκε σε σχολικό δασικό χώρο με 44 δέντρα προσαρμοσμένα στο τοπικό κλίμα, θάμνους, κήπο επικονιαστών, μονοπάτια, καθιστικά και υπαίθριο χώρο μάθησης. Στον σχεδιασμό συμμετείχαν επίσης μαθητές, εκπαιδευτικοί και οικογένειες, ώστε ο νέος χώρος να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της σχολικής κοινότητας.
Μικρές παρεμβάσεις μπορούν επίσης να αλλάξουν τον χώροΔεν είναι απαραίτητο κάθε σχολική αυλή να υποστεί μια ολοκληρωτική ανακατασκευή. Η δημιουργία περισσότερων σκιασμένων σημείων, η φύτευση δέντρων όπου υπάρχει κατάλληλος χώρος, η προσθήκη μικρών παρτεριών ή ενός εκπαιδευτικού κήπου και η δημιουργία μερικών πιο ήσυχων περιοχών μπορούν να αποτελέσουν σταδιακές παρεμβάσεις.
Σημασία έχει να εξετάζεται πρώτα ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται σήμερα η αυλή και ποια προβλήματα παρουσιάζει. Άλλο χρειάζεται ένας χώρος που στερείται σκιάς, άλλο μια αυλή που δεν διαθέτει καθόλου σημεία παραμονής και άλλο ένα σχολείο όπου το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας καταλαμβάνεται από άσφαλτο.
Η ουσιαστική αλλαγή επομένως δεν βρίσκεται απλώς στην προσθήκη περισσότερων φυτών. Βρίσκεται στον σχεδιασμό ενός εξωτερικού χώρου που προσφέρει στα παιδιά σκιά, φυσικά στοιχεία, διαφορετικές δυνατότητες χρήσης και ασφαλείς συνθήκες παραμονής, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να αποτελέσει μέρος της καθημερινής εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Η παρουσία φυσικών στοιχείων στον σχολικό χώρο δεν αφορά μόνο τη θερμοκρασία και την αισθητική της αυλής. Έρευνες σε παιδιά και σχολικά περιβάλλοντα έχουν συνδέσει την επαφή με το πράσινο και τη φύση με ιδιαίτερα θετικές επιδράσεις στη συναισθηματική και κοινωνική ευεξία των παιδιών, καθώς και με καλύτερη δυνατότητα συγκέντρωσης και σωματικής δραστηριότητας. Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ασφαλώς ότι η φύτευση μιας αυλής από μόνη της μπορεί να λύσει προβλήματα ψυχικής υγείας, δείχνουν όμως ότι ένα σχολικό περιβάλλον με περισσότερα φυσικά στοιχεία μπορεί να προσφέρει στα παιδιά ένα πιο ευχάριστο και υποστηρικτικό πλαίσιο καθημερινής παραμονής.
Πηγές
ScienceDirect
Green Schoolyards America
PubMed
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αστική βιωσιμότητα:
Χτίζοντας πιο πράσινες, εξυπνότερες πόλεις
SHARE
soulouposeto
