Στέλιος Βογιατζάκης Καθημερινή
Σημαντικά βήματα όσον αφορά τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων έχει κάνει η Ελλάδα με τις δράσεις που υλοποίησε η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας τη διετία 2024-2025. Η απομάκρυνση πυρηνικού υλικού από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, η διαχείριση ιστορικών αποβλήτων του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και η εξαγωγή πλήθους παλιών ραδιενεργών πηγών εκτός χρήσης που βρίσκονταν σε νοσοκομεία και διάφορες άλλες εγκαταστάσεις έλυσαν προβλήματα που ήταν ανοιχτά επί δεκαετίες, ενίσχυσαν το επίπεδο ακτινοπροστασίας της χώρας και μείωσαν τους μακροχρόνιους περιβαλλοντικούς κινδύνους που θα μπορούσαν να ανακύψουν.
Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας Χρήστος Χουσιάδας κάνει λόγο για «ιδιότυπο εξαγωγικό άθλο» μιλώντας στην «Κ» για τη μεγαλύτερη από τις δράσεις που υλοποιήθηκαν σε αυτή την περίοδο: στην εξαγωγή 1.628 κιλών στοιχείων ουρανίου φυσικού και χαμηλού εμπλουτισμού από το Εργαστήριο Πυρηνικής Τεχνολογίας της Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Πρόκειται για υλικό που είχε πάψει εδώ και χρόνια να χρησιμοποιείται για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς και φυλασσόταν στις εγκαταστάσεις του εργαστηρίου. Η εξαγωγή του έγινε σε συνεργασία με το υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ και τη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας.
Χαρακτηρισμός και συσκευασία ουρανίου φυσικού και χαμηλού εμπλουτισμού από το Εργαστήριο Πυρηνικής Τεχνολογίας της Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.«Oσα έγιναν την τελευταία διετία είναι σημαντικά, διότι τα υλικά αυτά άπαξ και δεν διαχειριστούν και ανακυκλωθούν με διάφορους τρόπους κάποια στιγμή γίνονται 100% απόβλητα, τα οποία θα πρέπει να αποσύρουμε και να θάψουμε στην Ελλάδα», λέει και εξηγεί ότι τα ραδιενεργά απόβλητα έχουν τα στάδια της προσωρινής αποθήκευσης και της τελικής διαχείρισης. «Δεν έχουμε εγκατάσταση οριστικής εναπόθεσης στην Ελλάδα, οπότε φροντίζουμε να μας μείνουν όσο το δυνατόν λιγότερα», τονίζει.
Η ΕΕΑΕ προχώρησε, επίσης, στον χαρακτηρισμό και στην επανασυσκευασία ιστορικών ραδιενεργών αποβλήτων στις εγκαταστάσεις του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος». Οι εργασίες, που ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του 2024, ολοκληρώθηκαν μέσα στο 2025. Περισσότερα από 180 παλιά «άγνωστα» δοχεία και βαρέλια ελέγχθηκαν, ταξινομήθηκαν, και το περιεχόμενό τους, αφού καταγράφηκε λεπτομερώς, μεταφέρθηκε σε σύγχρονα συστήματα αποθήκευσης.
Χαρακτηρισμός και επανασυσκευασία ιστορικών ραδιενεργών αποβλήτων στις εγκαταστάσεις του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».Εξήχθησαν συνολικά 44 ραδιενεργές πηγές, μεταξύ των οποίων τέσσερις υψηλής ενεργότητας κατηγοριών 1, 2 και 3, προς εξειδικευμένες εγκαταστάσεις ανακύκλωσης στην Ουγγαρία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι πηγές αυτές βρίσκονταν αποθηκευμένες υπό κανονιστική εποπτεία σε νοσοκομεία και στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».
Μετά από πρωτοβουλία της ΕΕΑΕ εξήχθησαν περισσότερες από 50 ραδιενεργές πηγές κατηγορίας 4 από διάφορες εγκαταστάσεις στην Ελλάδα, και από τους ίδιους τους κατόχους τους, προς ανακύκλωση και τελική διαχείριση.
Μέσα στον μοναδικό πυρηνικό αντιδραστήρα της Ελλάδας
Το 2025 ολοκληρώθηκε η αποσυναρμολόγηση παλαιών ραδιενεργών αλεξικεραύνων, μια εκκρεμότητα που παρέμενε για πολλά χρόνια. Κατά τη διαδικασία αυτή πραγματοποιήθηκαν ο χαρακτηρισμός και η ασφαλής συσκευασία 247 πηγών Αμερικίου-241 και 145 πηγών Ραδίου-226. Το μεγαλύτερο ποσοστό των πηγών Ραδίου-226 συλλέχθηκε και συσκευάστηκε κατάλληλα και στη συνέχεια εξήχθη σε εξειδικευμένες εγκαταστάσεις ανακύκλωσης στις ΗΠΑ. Με τον τρόπο αυτόν λύθηκε ένα ζήτημα που απασχολούσε επί δεκαετίες την εθνική στρατηγική διαχείρισης ραδιενεργών υλικών, δεδομένης της τοξικότητας και μακροβιότητας (1.600 χρόνια) του Ραδίου-226.
Συλλογή, συσκευασία και εξαγωγή πηγών Ραδίου-226 και Αμερικίου-241.Ο κ. Χουσιάδας λέει ότι δεν μπορούμε να απαλλαγούμε 100% από το απόθεμα ραδιενεργών υλικών και επισημαίνει πως η νομοθεσία προβλέπει τη δημιουργία εγκατάστασης οριστικής εναπόθεσης όσων υλικών μείνουν στην Ελλάδα ή θα παραχθούν μελλοντικά.
Τονίζει, επίσης, ότι το εναπομείναν ραδιενεργό υλικό έχει ήδη χαρτογραφηθεί και πρόκειται για μικρές ποσότητες αποβλήτων χαμηλής κατηγορίας. Εχει γίνει συλλογή στοιχείων από εγκαταστάσεις κύκλοτρων, φορείς που διαχειρίζονται ραδιενεργά υλικά και επιχειρήσεις ανακύκλωσης μετάλλων, προκειμένου να αποτυπωθούν με πληρότητα η υφιστάμενη και η μελλοντική παραγωγή ραδιενεργών αποβλήτων στη χώρα. «Μιλάμε για κάποιες εκατοντάδες βαρέλια αποβλήτων. Τα υψηλής κατηγορίας απόβλητα αποσύρθηκαν το 2019. Αλλά και τα χαμηλής κατηγορίας απόβλητα δεν πρέπει να ξεχαστούν και να μετακυλίουμε το πρόβλημα στις επόμενες γενιές», λέει.
Πηγή:https://www.kathimerini.gr/
