Μια ιδιαίτερα ανησυχητική συζήτηση βρίσκεται αυτές τις ημέρες σε εξέλιξη στη Γερμανία, καθώς στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της επείγουσας περίθαλψης επανέρχεται πρόβλεψη που θα επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, σε γιατρούς δομών επείγουσας φροντίδας να χορηγούν απευθείας φάρμακα στους ασθενείς.
Η ρύθμιση αυτή δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε οριστικό και εφαρμοσμένο νόμο, αλλά περιλαμβάνεται σε νέο κυβερνητικό σχέδιο της λεγόμενης Notfallreform, το οποίο βρίσκεται ακόμη σε στάδιο επεξεργασίας και ενδοκυβερνητικής διαβούλευσης.
Σύμφωνα με τα γερμανικά δημοσιεύματα, το νέο σχέδιο προβλέπει ότι...
.... οι γιατροί που εργάζονται σε Notdienstpraxen των λεγόμενων Integrierten Notfallzentren (INZ) (σαν τα αντίστοιχα ελληνικά ΤΕΠ των νοσοκομείων) θα μπορούν να δίνουν φάρμακα για άμεση έναρξη θεραπείας, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο και δεν μπορεί να εξασφαλιστεί επαρκώς η εξυπηρέτηση μέσω δημόσιου φαρμακείου. Ως παραδείγματα αναφέρονται η έναρξη αντιβιοτικής αγωγής ή η αντιμετώπιση οξέος πόνου.
Το πιο κρίσιμο σημείο είναι ότι αυτή η δυνατότητα προβλέπεται ειδικά για περιπτώσεις εκτός του συνήθους ωραρίου των φαρμακείων ή όταν μετά την ημέρα της εξέτασης ακολουθεί αμέσως Σαββατοκύριακο ή αργία. Δηλαδή, η προτεινόμενη ρύθμιση αγγίζει ακριβώς το πεδίο όπου σήμερα έχει καθοριστικό ρόλο το εφημερεύον φαρμακείο.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη ένσταση των φαρμακοποιών. Γιατί δεν μιλάμε απλώς για μία τεχνική διευκόλυνση σε εξαιρετικές περιπτώσεις, αλλά για μία παρέμβαση που μπορεί να υποβαθμίσει θεσμικά τον ρόλο των εφημερευόντων φαρμακείων. Αντί το κράτος να ενισχύσει την οργανωμένη φαρμακευτική κάλυψη του επείγοντος μέσω των φαρμακείων, ανοίγει ξανά τον δρόμο για διάθεση φαρμάκων απευθείας από γιατρούς.
Μάλιστα, το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή το προηγούμενο μοντέλο που είχε εξεταστεί κινούνταν σε διαφορετική κατεύθυνση. Όπως επισημαίνουν τα γερμανικά φαρμακευτικά μέσα, σε προηγούμενη εκδοχή της μεταρρύθμισης υπήρχε λογική συνεργασίας με φαρμακεία για την κάλυψη των δομών επείγουσας φροντίδας, ενώ στο νέο draft η κατεύθυνση αυτή φαίνεται να παραμερίζεται και να αντικαθίσταται από την απευθείας διάθεση φαρμάκων από τον γιατρό. Το Apotheke Adhoc μάλιστα σημειώνει χαρακτηριστικά ότι, σε αντίθεση με την πρώτη εκδοχή, το νέο σχέδιο κινείται πλέον ουσιαστικά χωρίς τα φαρμακεία.
Αυτό είναι και το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία: ότι το φαρμακείο, αντί να αντιμετωπίζεται ως θεσμικός και αναντικατάστατος κρίκος της επείγουσας φαρμακευτικής περίθαλψης, κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί ως επιλογή που μπορεί να παρακαμφθεί όταν το σύστημα επιλέγει μια πιο «γρήγορη» λύση. Και όταν αυτή η λογική ξεκινά από τις ώρες εφημερίας, τις νύχτες, τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες, τότε ο κίνδυνος για το μέλλον των εφημερευόντων φαρμακείων είναι προφανής.
Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι μέχρι αυτή τη στιγμή δεν πρόκειται για ειλημμένη και τελεσίδικη απόφαση προς άμεση εφαρμογή. Το γερμανικό κοινοβούλιο είχε ήδη αναφέρει τον Φεβρουάριο ότι το σχέδιο της Notfallreform βρισκόταν σε Ressortabstimmung, δηλαδή σε στάδιο ενδοκυβερνητικής συνεννόησης, ενώ τα νεότερα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για νέο draft στο οποίο το Dispensierrecht επανήλθε. Αυτό σημαίνει ότι το περιεχόμενο δεν έχει ακόμη κλειδώσει οριστικά, αλλά ακριβώς τώρα είναι η φάση στην οποία διαμορφώνεται η τελική κατεύθυνση.
Με απλά λόγια, η συζήτηση στη Γερμανία δεν αφορά μόνο μια οργανωτική αλλαγή στην επείγουσα περίθαλψη. Αφορά το αν, σε κρίσιμες ώρες και σε κρίσιμες ανάγκες, η πολιτεία θα συνεχίσει να θεωρεί το εφημερεύον φαρμακείο βασικό πυλώνα πρόσβασης του ασθενούς στο φάρμακο ή αν θα αρχίσει να μεταφέρει αυτόν τον ρόλο σε άλλες δομές. Και αυτό είναι ένα μήνυμα που ξεπερνά τα γερμανικά σύνορα.
Γιατί όταν μια χώρα όπως η Γερμανία ανοίγει τη συζήτηση για χορήγηση «έκτακτων» φαρμάκων από γιατρούς, το θέμα δεν είναι μόνο πρακτικό. Είναι βαθιά θεσμικό, και αφορά τον ίδιο τον ρόλο του φαρμακοποιού στο σύστημα υγείας.
Την ίδια ώρα, στη Γερμανία παραμένουν ανοιχτά και άλλα κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον των φαρμακείων, καθώς συνεχίζεται η διαβούλευση για τη συνολική μεταρρύθμιση του κλάδου. Στο επίκεντρο βρίσκεται και το Apothekenhonorar, με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να επαναλαμβάνει ότι θέλει να αυξήσει το σταθερό ποσό αμοιβής ανά συνταγογραφούμενο φάρμακο από 8,35 σε 9,50 ευρώ. Ωστόσο, οι φαρμακοποιοί επισημαίνουν ότι η εξαγγελία αυτή δεν αρκεί από μόνη της, ιδίως όταν ταυτόχρονα συζητούνται αντισταθμιστικά μέτρα, όπως υψηλότερο rebate προς τα ταμεία, κάτι που θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά το πραγματικό οικονομικό όφελος για τα φαρμακεία.
Πηγές
Pharmazeutische Zeitung – “Dispensierrecht für Ärzte in Notdienstpraxen geplant”https://www.pharmazeutische-zeitung.de/dispensierrecht-fuer-aerzte-in-notdienstpraxen-geplant-164428/Apotheke Adhoc – “Notfallreform: Dispensierrecht ist wieder drin”
https://www.apotheke-adhoc.de/nachrichten/detail/politik/notfallreform-dispensierrecht-ist-wieder-drin/Deutscher Bundestag – ενημέρωση για το σχέδιο νόμου της Notfallreform / στάδιο Ressortabstimmung
https://www.bundestag.de/dokumente/textarchiv/2026/kw09-pa-gesundheit-notfallgesetz-1140764Pharmazeutische Zeitung – “Höheres Fixum, höherer Abschlag?”
https://www.pharmazeutische-zeitung.de/hoeheres-fixum-hoeherer-abschlag-164449/
Επιμέλεια: Farmakopoioi
farmakopoioi
