Το κοινοτικό φαρμακείο δεν είναι “μια επιχείρηση ακόμη”. Σε μικρά χωριά, ορεινές περιοχές και νησιά, είναι συχνά ο πιο κοντινός επαγγελματίας υγείας, χωρίς ραντεβού, χωρίς ουρές, χωρίς να επιβαρύνει άμεσα ένα ήδη πιεσμένο σύστημα ιατρείων/νοσοκομείων.
Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ότι στη Γαλλική Γερουσία κατατέθηκε πρόσφατα ερώτηση για τη “συνεχώς πιο ανησυχητική” κατάσταση των φαρμακείων σε μικρές αγροτικές κοινότητες και τις συνέπειες όταν κλείνει η τελευταία ή η μοναδική μονάδα μιας περιοχής. Το θέμα δεν είναι μόνο γαλλικό. Είναι καμπανάκι και για την Ελλάδα της νησιωτικότητας, των απομακρυσμένων χωριών και των “δύσκολων” γεωγραφιών.
Στην ερώτηση υπ’ αριθ. 07603 (δημοσίευση 05/02/2026), ο Γάλλος γερουσιαστής Στεφάν Λε Ρουντελιέ επισημαίνει ότι τα αγροτικά φαρμακεία είναι κρίσιμα για την πρόσβαση σε φροντίδα, ειδικά για ηλικιωμένους, απομονωμένους ή άτομα με μειωμένη κινητικότητα.
Κάνει επίσης κάτι πολύ σημαντικό: θυμίζει ότι το φαρμακείο δεν είναι μόνο “διάθεση φαρμάκου”. Αναφέρει ρητά ότι οι αγροτικές officines προσφέρουν πρόληψη, εμβολιασμούς, συμβουλευτική και δράσεις/ελέγχους (screening).
Ταυτόχρονα καταγράφει τις πιέσεις που τις οδηγούν στο “όριο”:
ελλείψεις φαρμάκων,
οικονομικές πιέσεις,
μείωση περιθωρίων κέρδους,
αύξηση διοικητικής πολυπλοκότητας.
Και έρχεται στο κρίσιμο σημείο: όταν κλείνει ένα φαρμακείο σε μικρή αγροτική κοινότητα, οι συνέπειες είναι βαριές:
καθυστέρηση πρόσβασης στις θεραπείες,
ενίσχυση απομόνωσης,
ρήξη του κοινωνικού δεσμού,
υποχώρηση της πρόληψης στη δημόσια υγεία.
Η ερώτηση καταλήγει ζητώντας από την αρμόδια υπουργό επείγοντα μέτρα για:
στήριξη των αγροτικών φαρμακείων,
διασφάλιση οικονομικής βιωσιμότητας,
διατήρηση ενός δίκαιου “φαρμακευτικού χάρτη” σε όλη τη χώρα. (Σημείωση: τη στιγμή της δημοσίευσης αναφέρεται ότι η απάντηση είναι σε αναμονή.)
Γιατί το φαρμακείο του χωριού είναι “υποδομή υγείας” – όχι απλώς σημείο λιανικήςΣε απομακρυσμένες περιοχές, το φαρμακείο λειτουργεί σαν υγειονομικό “φρένο” που αποτρέπει επιδείνωση και άσκοπες μετακινήσεις:
Πρώτη εκτίμηση & καθοδήγηση χωρίς ραντεβού: ο πολίτης βρίσκει άμεσα επαγγελματία υγείας, πριν αναζητήσει ιατρείο/νοσοκομείο.
Συμμόρφωση στη θεραπεία: στα χρόνια νοσήματα, η σωστή λήψη και η συνέπεια είναι συχνά “η διαφορά” ανάμεσα στη σταθερότητα και στην κρίση.
Πρόληψη/εμβολιασμοί/συμβουλευτική: ειδικά όταν οι υπόλοιπες δομές είναι μακριά ή υπερφορτωμένες.
Σε ένα μικρό χωριό, το κλείσιμο δεν σημαίνει “πάω στο επόμενο τετράγωνο”. Σημαίνει χιλιόμετρα, κόστος, χρόνος, εξάρτηση από τρίτους, και συχνά αναβολή θεραπείας.
Το πρόβλημα του “κινήτρου”: όταν η αγορά δεν αρκείΗ αλήθεια είναι απλή και δύσκολη:
σε μικρούς πληθυσμούς δεν υπάρχει πάντα ισχυρό οικονομικό κίνητρο για να παραμείνει ένας επαγγελματίας υγείας (και μια επιχείρηση) βιώσιμη, ειδικά με αυξανόμενα λειτουργικά κόστη και διοικητικό βάρος. Αυτό ακριβώς περιγράφει και η γαλλική ερώτηση: πιέσεις, περιθώρια, γραφειοκρατία, δυσκολίες που “σπρώχνουν” το φαρμακείο προς έξοδο.
Κι όμως, η κοινωνική ζημιά από το κλείσιμο είναι δυσανάλογα μεγάλη. Άρα η λύση δεν μπορεί να είναι “ας το ρυθμίσει η αγορά”.
Τι είδους κίνητρα χρειάζονται (ρεαλιστικά και εφαρμόσιμα)Αν αποδεχτούμε ότι το αγροτικό/απομακρυσμένο φαρμακείο είναι υπηρεσία δημόσιου συμφέροντος, τότε χρειάζεται “πακέτο” που να το κρατά βιώσιμο. Ενδεικτικά:
Στοχευμένη οικονομική ενίσχυση/επίδομα απομακρυσμένης περιοχής
Για να αντισταθμίζεται ο μικρός όγκος και το αυξημένο κόστος λειτουργίας.
Πληρωμή υπηρεσιών (όχι μόνο πράξεων διάθεσης)
Όταν το φαρμακείο κάνει πρόληψη, εμβολιασμό, δομημένη συμβουλευτική ή παρακολούθηση συμμόρφωσης, αυτό πρέπει να αμείβεται με σαφές πλαίσιο.
Κάλυψη/αντιστάθμιση εφημεριών και επιπλέον λειτουργικού κόστους
Σε περιοχές με λίγες εναλλακτικές, η διαθεσιμότητα έχει πραγματικό κόστος (χρόνο/στελέχωση/ασφάλεια).
Φορολογικά και λειτουργικά μέτρα
Μείωση επιβάρυνσης (π.χ. για ενέργεια/ενοίκιο/μεταφορές όπου αυτό είναι εφικτό ως πολιτική).
Συνεργασίες με τοπική αυτοδιοίκηση
Για παραπομπές, κοινωνική φροντίδα, υποστήριξη ευάλωτων ομάδων — χωρίς να μετατρέπεται ο φαρμακοποιός σε “δωρεάν” πολυεργαλείο.
Η παρέμβαση στη Γαλλική Γερουσία λέει ξεκάθαρα κάτι που στην Ελλάδα το ξέρουμε βιωματικά: το κοινοτικό φαρμακείο στην περιφέρεια είναι ζήτημα πρόσβασης, συνοχής και δημόσιας υγείας — και όταν κλείνει, οι συνέπειες είναι άμεσες και πολλαπλές (θεραπεία, απομόνωση, πρόληψη).
Γι’ αυτό, σε μικρά χωριά και απομακρυσμένες περιοχές, η διατήρηση φαρμακείων δεν μπορεί να είναι “τύχη”. Χρειάζεται στοχευμένη πολιτική: επιπλέον κίνητρα, επιπλέον αποζημίωση υπηρεσιών και πρακτική στήριξη, ώστε να παραμένουν τα φαρμακεία ανοιχτά εκεί όπου η κοινωνική ανάγκη είναι μεγαλύτερη από το οικονομικό κίνητρο.
Πηγή: senat.fr
Farmakopoioi
