Κάθε εποχή έχει τη δική της αντίληψη για το όμορφο, το μοντέρνο και το ξεπερασμένο. Και στη διακόσμηση, όπως συμβαίνει συχνά και στη μόδα, όσα κάποτε απορρίπταμε ως παλιομοδίτικα επιστρέφουν χρόνια αργότερα ως ...νέες τάσεις.
Μια επιστροφή που μας δίνει την ευκαιρία να δούμε με διαφορετική ματιά όχι τόσο την τότε αισθητική όσο τη νοοτροπία μιας άλλης εποχής, χάρη στην οποία έφτασαν μέχρι εμάς μασίφ έπιπλα και χειροποίητα αντικείμενα, ενώ εμείς κινδυνεύουμε να κληροδοτήσουμε στους επόμενους ...οδηγίες συναρμολόγησης και μερικά διακοσμητικά ίδια σε κάθε σπίτι!
Από το σεμεδάκι στο granny chic
Η επιστροφή αυτής της αισθητικής δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Τάσεις όπως το granny chic και το grandmillennial style επαναφέρουν στο προσκήνιο τα φλοράλ υφάσματα, τα παραδοσιακά έπιπλα, τα χειροποίητα αντικείμενα, όπως και τους συνδυασμούς αντικειμένων διαφορετικών εποχών.
Τα σπίτια των προηγούμενων γενεών δεν διαμορφώνονταν συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες, με έπιπλα και διακοσμητικά αγορασμένα όλα μαζί. Έπιπλα διαφορετικών εποχών, οικογενειακές φωτογραφίες, πορσελάνες, κεραμικά, ασημικά, αναμνηστικά και χειροποίητα υφασμάτινα στοιχεία συνυπήρχαν. Κάθε στοιχείο είχε τη δική του θέση και πολύ συχνά τη δική του ιστορία. Η εικόνα δεν ήταν συνήθως αισθητικά ισορροπημένη, σύμφωνα με τα σύγχρονα κριτήριά μας, αλλά το σπίτι της γιαγιάς δεν ήταν ποτέ απρόσωπο, δεν έμοιαζε με ...έκθεση επίπλων.
Η γιαγιά δεν άλλαζε διακόσμηση κάθε λίγα χρόνια
Και όχι μόνο επειδή δεν υπήρχαν οι σημερινές δυνατότητες αγορών ή η συνεχής εναλλαγή τάσεων. Οι οικονομικές συνθήκες, οι καταναλωτικές συνήθειες και κυρίως η αντίληψη για την αξία των αντικειμένων ήταν διαφορετικές. Όχι μόνο ο εξοπλισμός του αλλά ακόμη και το ίδιο το σπίτι προοριζόταν να στεγάσει περισσότερες από μία γενιές. Η διαμόρφωσή του γινόταν με αυτή την προοπτική και σχεδόν τίποτα δεν πετιόταν, δεν άλλαζε, παρά μόνο αν χαλούσε και δεν γινόταν να επισκευαστεί.
Με τα χρόνια, όμως, άλλαξε ο τρόπος ζωής και μαζί του και οι συνήθειες διαμόρφωσης του προσωπικού μας χώρου. Οι συχνότερες μετακομίσεις, σπίτια περιορισμένων διαστάσεων και οι οικονομικές επιλογές της αγοράς σε είδη σπιτιού μαζικής παραγωγής έκαναν την ανανέωση επίπλων και κάθε είδους αντικειμένων για το σπίτι μια εύκολη διαδικασία, που δεν απαιτούσε δεύτερη σκέψη. Η προγενέστερη αντίληψη υποχώρησε όχι μόνο επειδή άλλαξε η μόδα ή η αισθητική, αλλά και επειδή άλλαξαν οι συνθήκες ζωής.
Σε πολλές περιπτώσεις παλιά έπιπλα και αντικείμενα που διασώθηκαν και διατηρήθηκαν εξακολουθούν να έχουν χρηστική και οικονομική αξία, χάρη στην ποιότητα των υλικών και της κατασκευής τους. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά πως καθετί παλιό είναι απαραίτητα ποιοτικότερο από ένα σύγχρονο προϊόν. Σήμερα, όμως, και επειδή το κόστος επίπλωσης και διακόσμησης αποτελεί ξανά σημαντική επιβάρυνση, επανέρχονται η αξιοποίηση όσων ήδη διαθέτουμε, η επισκευή και η αγορά μεταχειρισμένων αντικειμένων. Για περιβαλλοντικούς, αισθητικούς ή οικονομικούς λόγους, πέρα από το κλασικό, το μοντέρνο ή το ξεπερασμένο, ανακαλύπτουμε ξανά το ...διαχρονικό.
Αντικείμενα που είχαν αξία πριν αποκτήσουν τιμή
Στο σπίτι της γιαγιάς, αγοραζόταν μόνο ό,τι δεν μπορούσε να ...φτιαχτεί. Χειροποίητα λευκά είδη, υφαντά, χαλιά, κεντημένα κάδρα αλλά και χειροποίητα έπιπλα όπως και ξύλινα και μεταλλικά αντικείμενα καθημερινής χρήσης ήταν αυτά που χαρακτήριζαν, ανάλογα με την εποχή, την περιοχή και το αν επρόκειτο για αστικό ή αγροτικό σπίτι, τη γενική εικόνα του σπιτιού και περνούσαν από γενιά σε γενιά. Για την κατασκευή τους απαιτούνταν όχι μόνο ποιοτικά υλικά αλλά και χρόνος, υπομονή, δεξιοτεχνία και τεχνικές γνώσεις που επίσης μεταφέρονταν από γενιά σε γενιά, με την πραγματική αξία των αντικειμένων, ακριβώς για αυτούς τους λόγους, να προσαυξάνεται και όχι να φθίνει ανάλογα με την παλαιότητά τους.
Σήμερα, που το χειροποίητο, τα φυσικά υλικά και τα αυθεντικά αντικείμενα εκτιμώνται ξανά στην παγκόσμια διακόσμηση, τέτοιου είδους αντικείμενα ξαναβρίσκουν όχι μόνο την οικονομική αλλά και την ιστορική αξία τους.
Δεν επιστρέφουν όλα — και ευτυχώς!Ας μην εξιδανικεύσουμε, βέβαια, τα πάντα. Το σκρίνιο με τα αμέτρητα διακοσμητικά, το σεμεδάκι πάνω στην τηλεόραση και τα σαλόνια όπου δύσκολα έβρισκες μια ελεύθερη επιφάνεια και ακόμη δυσκολότερα σου επιτρεπόταν να καθίσεις αν δεν ήταν ...γιορτή, ασφαλώς και δεν χρειάζεται να επιστρέψουν.
Η επιστροφή δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αναπαράγουμε πιστά την εικόνα του ελληνικού σπιτιού περασμένων δεκαετιών. Μπορούμε όμως να αξιοποιήσουμε διαφορετικά αντικείμενα με ουσιαστική ή συναισθηματική αξία, ακόμη και με διαφορετική χρήση τους, πριν τα απορρίψουμε απλώς ως ...παλιομοδίτικα. Ένα εργόχειρο που έμεινε για χρόνια διπλωμένο σε ένα συρτάρι δεν είναι ένα ξεπερασμένο κομμάτι, αλλά έχει θέση και σε ένα σύγχρονο σπίτι είτε χρησιμοποιηθεί σαν τραπεζομάντηλο είτε μετατραπεί σε ένα vintage κάδρο ή διακοσμητικό μαξιλάρι. Τα σεμεδάκια, που έχουν ταυτιστεί με την πολιτιστική ταυτότητα γενεών και γενεών, μπορούν θαυμάσια να ενωθούν σε ένα πρωτότυπο ράνερ, ενώ ένας μασίφ μπουφές ή μια κλασική τραπεζαρία μπορούν να αποτελέσουν τα κεντρικά vintage στοιχεία ενός καθ΄ όλα σύγχρονου χώρου, ακόμη και χωρίς παλαίωση ή μετατροπές, διατηρώντας την αρχική τους εμφάνιση.
Η γιαγιά ή και η μαμά μπορεί να μην ήταν μπροστά από την εποχή τους ως προς τις διακοσμητικές τάσεις, μπορεί να μην ήξεραν καν ότι εκτός από ραπτικής υπήρχαν και περιοδικά διακόσμησης. Είχαν όμως, μέσα στις συνθήκες της δικής τους εποχής, μια αντίληψη για το σπίτι που σήμερα αξίζει να ξανασκεφτούμε. Ή επιβάλλεται από τις τωρινές συνθήκες να ξανασκεφτούμε. Τελικά, ίσως η γιαγιά να ήξερε κάτι περισσότερο από εμάς, κι ας επέμενε να βάζει σεμεδάκι και πάνω στην τηλεόραση!
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
soulouposeto/vintage-retro
soulouposeto
