2026-11-20 08:48:53
Φωτογραφία για Τα δέντρα της Χιροσίμα που επέζησαν και συνεχίζουν να ταξιδεύουν

η δύναμη της φύσης κόντρα στην ανθρώπινη καταστροφή



Στις 6 Αυγούστου 1945, η ατομική βόμβα που έπληξε τη Χιροσίμα κατέστρεψε ολοσχερώς μεγάλο μέρος της πόλης και προκάλεσε ανυπολόγιστες ανθρώπινες απώλειες. Ανάμεσα στα ερείπια, όμως, υπήρχαν δέντρα που, παρά τις σοβαρές καταστροφές που είχαν υποστεί, κατάφεραν να επιβιώσουν. Ορισμένα εμφάνισαν νέους βλαστούς τους επόμενους κιόλας μήνες, προσφέροντας στους κατοίκους της κατεστραμμένης πόλης μια από τις πρώτες ορατές ενδείξεις ότι η ζωή μπορούσε να συνεχιστεί.

Περισσότερα από ογδόντα χρόνια αργότερα, αρκετά από αυτά τα δέντρα εξακολουθούν να ζουν στη Χιροσίμα, ενώ οι ...απόγονοί τους αναπτύσσονται πλέον σε πολλές χώρες, χάρη σε μια διεθνή πρωτοβουλία που επιδιώκει να διατηρήσει ζωντανή την ιστορία τους.



Τα δέντρα που επέζησαν της ατομικής βόμβας

Τα δέντρα που επέζησαν της έκρηξης είναι γνωστά στην Ιαπωνία ως hibakujumoku, δηλαδή δέντρα που εκτέθηκαν στην ατομική βόμβα. Ανάμεσά τους βρίσκονται γκίνγκο, ιτιές, καμφορόδεντρα, πεύκα και άλλα είδη, ορισμένα από τα οποία εξακολουθούν να διατηρούν ορατά σημάδια της καταστροφής.

Σε αρκετές περιπτώσεις, το υπέργειο τμήμα τους καταστράφηκε πλήρως από την έντονη θερμότητα και το ωστικό κύμα, όμως το ριζικό σύστημα, προστατευμένο μέσα στο έδαφος, διατηρήθηκε ζωντανό, ενώ άλλα επέζησαν χάρη στη μερική προστασία που πρόσφεραν γειτονικά κτίρια τα οποία και περιόρισαν  την άμεση έκθεσή τους στην έκρηξη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μια κλαίουσα ιτιά, σε απόσταση μόλις 370 μέτρων από το επίκεντρο. Ο κορμός της έσπασε κατά την έκρηξη, όμως το δέντρο αργότερα ανέπτυξε νέα βλάστηση. Θεωρείται σήμερα το πλησιέστερο στο επίκεντρο από τα δέντρα που εξακολουθούν να επιβιώνουν.



Στον ιστορικό κήπο Shukkeien διατηρείται ένα γκίνγκο ηλικίας άνω των δύο αιώνων, το οποίο επέζησε της καταστροφής και παρουσιάζει χαρακτηριστική κλίση προς την κατεύθυνση του επίκεντρου. Στον ίδιο κήπο βρίσκονται επίσης ένα πεύκο και ένα δέντρο του είδους Aphananthe aspera, που είχαν εκτεθεί στην έκρηξη.

Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της Χιροσίμα έχουν και τα δέντρα aogiri (Firmiana simplex). Παρά τις σοβαρές ζημιές στους κορμούς και στα κλαδιά τους, εμφάνισαν νέους βλαστούς την άνοιξη του 1946 και έγιναν σύμβολα αναγέννησης της ζωής στην κατεστραμμένη πόλη. Το 1973 μεταφυτεύτηκαν στο Πάρκο Μνήμης της Ειρήνης και μέχρι και σήμερα αποτελούν ζωντανά μνημεία της πόλης.



Ο Δήμος της Χιροσίμα παρακολουθεί την κατάσταση των αναγνωρισμένων δέντρων και διατηρεί ειδικό μητρώο για την προστασία τους. Σύμφωνα με ανακοίνωση της 11ης Νοεμβρίου 2026, τα καταγεγραμμένα δέντρα είναι πλέον 158. 

Green Legacy Hiroshima. Η ιστορία ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο

Η επιθυμία να διατηρηθεί η ιστορία αυτών των δέντρων και πέρα από τη διάρκεια της ζωής τους οδήγησε το 2011 στη δημιουργία της πρωτοβουλίας Green Legacy Hiroshima, από τη Nassrine Azimi και την Tomoko Watanabe.

Η πρωτοβουλία συνεργάζεται με το γραφείο της Χιροσίμα του Ινστιτούτου Εκπαίδευσης και Έρευνας των Ηνωμένων Εθνών (UNITAR), την οργάνωση ANT-Hiroshima, τις τοπικές αρχές και επιστημονικούς φορείς, με σκοπό τη συλλογή και τη διανομή σπόρων από τα δέντρα που επέζησαν της ατομικής βόμβας.



Οι σπόροι συλλέγονται με την καθοδήγηση ειδικών και αποστέλλονται σε πανεπιστήμια, βοτανικούς κήπους, σχολεία και άλλους οργανισμούς που αναλαμβάνουν τη μακροχρόνια καλλιέργεια και φροντίδα τους. Η δράση απευθύνεται σε οργανωμένους φορείς και όχι σε ιδιώτες, καθώς η διατήρηση των φυτών απαιτεί κατάλληλες συνθήκες και συνεχή παρακολούθηση.

Κάθε νέο δέντρο που προκύπτει από αυτούς τους σπόρους διατηρεί μια άμεση βιολογική σύνδεση με ένα δέντρο που βρισκόταν στη Χιροσίμα το 1945. Μαζί με το γενετικό υλικό μεταφέρεται και η ιστορία της επιβίωσής του, καθώς και το μήνυμα της πρωτοβουλίας για την ειρήνη και την προστασία της ζωής.



Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της Green Legacy Hiroshima, το διεθνές δίκτυο περιλαμβάνει πλέον 165 συνεργαζόμενους φορείς σε 42 χώρες, ενώ η συλλογή και η αποστολή σπόρων συνεχίζονται.

Από τη Χιροσίμα σε κήπους άλλων χωρών

Οι απόγονοι των δέντρων της Χιροσίμα έχουν βρει θέση σε βοτανικούς κήπους, πανεπιστήμια και χώρους ιδιαίτερης ιστορικής ή συμβολικής σημασίας. Εκτός από τη διατήρηση της μνήμης, η καλλιέργειά τους επιτρέπει τη δημιουργία νέων γενεών φυτών και την περαιτέρω διάδοση των σπόρων τους.

Ενδεικτικά:

Τον Αύγουστο του 2013 φυτεύτηκε στην έδρα της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, στη Γενεύη, ένα νεαρό γκίνγκο, απόγονος δέντρου που επέζησε της ατομικής βόμβας. Το δέντρο αναπτύχθηκε κανονικά και εξακολουθεί να βρίσκεται στον χώρο, αποτελώντας μέρος της πρωτοβουλίας για τη διατήρηση της μνήμης της Χιροσίμα.



Στη Βρετανία, η Millennium Seed Bank των Βασιλικών Βοτανικών Κήπων Kew έχει παραλάβει σπόρους από επτά είδη δέντρων που συνδέονται με την πρωτοβουλία. Οι σπόροι διατηρούνται σε ειδικές εγκαταστάσεις μακροχρόνιας φύλαξης, ενώ μέρος τους έχει χρησιμοποιηθεί για την καλλιέργεια νέων φυτών. Ένα νεαρό καμφορόδεντρο από αυτή τη διαδικασία αναπτύσσεται πλέον στους κήπους Wakehurst.

Μια ακόμη σημαντική στιγμή ήταν όταν στις στις 5 Μαΐου 2025, όταν δύο νεαρά δέντρα του είδους Diospyros kaki (κακί), που προήλθαν από σπόρους δέντρου της Χιροσίμα, φυτεύτηκαν στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Η τελετή πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από τους ατομικούς βομβαρδισμούς της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, αλλά και από την ίδρυση του ΟΗΕ.



Η ιστορία των δέντρων της Χιροσίμα έγινε και θέμα του ντοκιμαντέρ «The Seeds of Peace» (2026), σε σκηνοθεσία του David-Paul B. Hedberg. Η ταινία παρακολουθεί την προσπάθεια της Hideko Tamura Snider, η οποία επέζησε της ατομικής βόμβας σε ηλικία δέκα ετών, να μεταφέρει σπόρους από τα δέντρα της Χιροσίμα στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια προσπάθεια διατήρησης της ιστορικής μνήμης και διάδοσης του μηνύματος της ειρήνης.

Παρά τη φροντίδα και την προστασία που δέχονται, τα δέντρα που επέζησαν της ατομικής βόμβας συνεχίζουν να γερνούν και ορισμένα έχουν ήδη χαθεί. Η καλλιέργεια των απογόνων τους σε άλλες χώρες αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιτρέπει τη συνέχιση αυτής της ζωντανής κληρονομιάς για πολλές ακόμη γενιές. Περισσότερα από ογδόντα χρόνια μετά την καταστροφή της Χιροσίμα, νέα δέντρα με καταγωγή από εκείνα που επέζησαν το 1945 ριζώνουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, μεταφέροντας μαζί τους την ιστορία της.



Κείμενο - Επιμέλεια: soulouposeto.gr

Πηγές στοιχείων

Green Legacy Hiroshima – About

Green Legacy Hiroshima – Trees in Hiroshima

Green Legacy Hiroshima – International Network

United Nations – Hiroshima Survivor Trees at UN Headquarters, 2025
soulouposeto
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ NEWSNOWGR.COM
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ